13 2011
Houd de patiënt centraal!
Op 23 september jl. organiseerde het Mozeshuis een dag over de zorg. In alle lezingen en workshops kwam steeds weer die kernvraag terug: hoe houden we de patiënt centraal in de complexe wereld van de zorg?
Welmoet Spreij van de Dienst Zorg en Samenleven beet de spits af en lichtte de noodzakelijke gemeentelijke bezuinigingen op de zorg toe. Kern van het beleid is dat scherpe keuzes onvermijdelijk zijn. De gemeente kiest voor de meest kwetsbaren en legt nadrukkelijk meer verantwoordelijkheid bij Amsterdammers zelf. Spreij gebruikte hiervoor het beroemde beeld van Michelangelo van de naar elkaar reikende handen: mensen moeten elkaar weten te vinden. De gemeente, zo gaf Welmoet Spreij toe, moet dan ook zorgen voor vereenvoudiging van regels (voor zorgprofessionals en vrijwilligers) en verbetering van de dienstverlening.
Eric van de Laar (ethicus, geestelijk verzorger; Catharina Ziekenhuis Eindhoven) hield een pleidooi voor een genuanceerde kijk op marktwerking in de zorg. Een zekere concurrentie tussen zorginstellingen kan er voor zorgen dat ziekenhuizen beter op hun kwaliteit moeten letten. Uiteindelijk is dit in het belang van de patiënt. Marktwerking kan leiden tot meer inzicht in de kosten en onderlinge concurrentie maakt de zorgverlening minder vrijblijvend. Het past volgens Van de Laar ook bij deze tijd. Burgers zijn mondig en autonoom. Zij zijn gewend om te kiezen en verwachten van een ziekenhuis of zorginstelling dus ook meer dan voorheen. Tegelijkertijd wees hij er op dat de zelfredzaamheid van patiënten nog al eens wordt overschat. Juist door ziekte kun je niet vanzelfsprekend voor jezelf opkomen en mag je verwachten dat anderen (de zorgverlener in dit geval) je belang voor ogen houdt. Kortom, marktwerking in de zorg is niet het ei van Columbus maar het schetsen van een karikatuur van marktwerking helpt ons niet verder, aldus ethicus Van de Laar.
Na de politiek en de markt ging het over het medisch onderwijs. Geneeskunde student Salmaan Sana is medeoprichter van de jonge beweging Compassion for Care. In korte tijd heeft deze beweging medisch studenten, artsen, zorgverzekeraars bij elkaar gebracht rond de grote uitdaging hoe de compassie voor patiënten weer centraal gesteld kan worden in de zorg. Want dat dreigt naar de achtergrond te verdwijnen in de complexe en ook harde wereld van de geneeskunde. Ook daar is onderlinge concurrentie groot, iets dat al tijdens de studie er in lijkt te sluipen. De neiging om fouten toe te geven is klein en veel is gericht op een zo efficiënt mogelijk werken. Dat is niet waarom mensen arts willen worden, aldus Sana. Daarom spant Compassion for Care zich in om compassie weer centraal in de gezondheidszorg te plaatsen. Want compassie is volgens de beweging bij uitstek de kracht om de balans tussen efficiency en menselijkheid te herstellen. Info: www.compassionforcare.nl
De ochtend werd afgesloten met een indrukwekkend voorbeeld uit de zorgpraktijk. Het Amsterdamse Odensehuis, dat met een aantal ‘bewoners’ aanwezig was, is een inloophuis voor mensen met beginnende dementie en hun partners/mantelzorgers. Er wordt niet gesproken van patiënten: iedereen, met of zonder de ziekte, is participant in deze ‘verlengde huiskamer’. Samen worden activiteiten bedacht en uitgevoerd. Volgens eigen plan en eigen regie.
’s Middags namen de 80 aanwezigen deel aan workshops over vrijwilligerswerk in de zorg, over het Flevoziekenhuis, dat zijn organisatie volgens het Planetreeprincipe heeft ingericht; over Compassion for Care en over het Odensehuis.
De hele dag werd muzikaal en theatraal omlijst door SEC Kunstwerkplaats die theaterprogramma’s maakt over ziektes en ziek zijn. Info: www.seckunstwerkplaats.nl
Het gelegenheidskoor van het Odensehuis sloot de dag muzikaal af. |
